AB, Türk Soğuk Haddelenmiş Sacında Antidamping Oranlarını Düşürdü: Nihai Karar Kasım Ortasında

Avrupa Komisyonu, Hindistan, Japonya, Tayvan, Türkiye ve Vietnam menşeli soğuk haddelenmiş yassı çeliğe yönelik antidamping soruşturmasında Türk üreticiler için önerdiği kesin vergi oranlarını aşağı çekti. 16 Ekim 2026 tarihli revize bildirime göre Borçelik’in oranı %9,7’den %7,8’e, Tatmetal’in oranı %5,6’dan %3,0’a indi; soruşturmaya işbirliği yapan diğer Türk üreticiler için öngörülen oran ise %7,3’ten %4,9’a geriledi.

Revizyon, Türk ihracatçıların Komisyon’un hesaplama yöntemine yaptığı itirazların kısmen haklı bulunmasıyla geldi. Oranlar henüz kesinleşmiş değil: vergiler ancak nihai tüzüğün AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanmasıyla yürürlüğe girecek. Bunun için belirtilen son tarih 16 Kasım 2026. Yine de rakip menşelere uygulanması beklenen %9,5–28 aralığındaki oranlar düşünüldüğünde, Türk soğuk sacı Avrupa pazarında görece avantajlı bir konuma yerleşiyor.

Giriş

Soruşturmanın kökeni, Avrupa Çelik Birliği EUROFER’in 4 Ağustos 2025’te yaptığı şikâyete dayanıyor. Komisyon, 18 Eylül 2025’te beş ülkeyi kapsayan soruşturmayı resmen başlattı; inceleme dönemi 1 Temmuz 2024 – 30 Haziran 2025 olarak belirlendi. 3 Aralık 2025’te ise bu beş menşeden yapılan ithalat kayda alma (registration) kapsamına alındı. Kayda alma tek başına vergi getirmiyor; ancak yasal koşullar oluşursa vergilerin geriye dönük tahsil edilmesine kapı aralıyor.

Komisyon’un Ağustos 2026’daki genel bildirimine göre beş menşeden yapılan soğuk haddelenmiş yassı çelik ithalatı 2022’ye kıyasla yaklaşık %28 artarak 1,69 milyon ton civarına çıktı. Bu ithalatın AB serbest pazarındaki payı %16’dan %23’e yükselirken ortalama ithalat fiyatı %34 düşüşle ton başına yaklaşık 695 avroya geriledi. Aynı dönemde AB üreticilerinin satışları %15 azaldı ve pazar payları %70’ten %66’ya indi; Komisyon, Avrupa sanayisinin maddi zarara uğradığı sonucuna vardı. AB kapasite kullanımının inceleme döneminde yaklaşık %72 seviyesinde kaldığı da kayıtlara geçti.

Gelişme

Ağustos’taki ilk bildirimde Türkiye için önerilen oranlar %5,6 ile %9,7 arasındaydı. Borçelik ve Tatmetal; enflasyon düzeltmelerinin hesaba katılma biçimine, CIF ve fabrika çıkış fiyatlarının belirlenmesine ve navlun maliyetlerinde kullanılan varsayımlara itiraz etti. Komisyon bu itirazların bir bölümünü kabul ederek girdi verilerini güncelledi ve 16 Ekim’de revize bir bildirim dolaştırdı.

Türk üreticiler için önerilen oranlar

Diğer menşeler için Ağustos’ta önerilen oranlar

• Japonya: %28,0 (Nippon Steel, JFE Steel ve diğerleri)
• Tayvan: China Steel, Chung Hung ve işbirliği yapan diğerleri için %20,7; geri kalan firmalar için %27,0
• Vietnam: POSCO Vietnam, Hoa Sen ve diğerleri için tek oran %16,0
• Hindistan: JSW Steel, Tata Steel ve diğerleri için %9,5

Kaynaklarda diğer dört ülke için Ekim’de benzer bir revizyon yapıldığına dair bilgi yer almıyor. Vergiler, AB sınırındaki gümrüklenmemiş CIF fiyat üzerinden uygulanacak.

Takvim ve kapsam

• Ürün kapsamı: 7209 ve 7211 pozisyonlarındaki alaşımsız soğuk haddelenmiş yassı ürünler ile 7225 50 80 ve 7226 92 00 kodlu bazı alaşımlı ürünler.
• Geriye dönük tahsilat: Komisyon, EUROFER’in Aralık 2025’ten bu yana kayda alınan ithalat için geriye dönük vergi talebini reddetti; gerekçe, soruşturmada geçici önlem uygulanmamış olması.
• Yürürlük: Nihai tüzüğün yayımlanması için son tarih 16 Kasım 2026; bazı piyasa kaynakları daha önce 14 Kasım’ı geçici tarih olarak telaffuz etmişti. Vergiler, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.

Uzman Yorumu — Gelişmenin sektör üzerindeki olası etkileri

Revizyonun en önemli sonucu, Türk soğuk sacının AB pazarında rakiplerine karşı belirgin bir fiyat avantajı kazanacak olması. Japon ve Tayvanlı tedarikçilere %20’nin üzerinde, Vietnam’a %16 vergi öngörülürken Türk üreticilerin büyük bölümü için yükün %3–5 bandına inmesi, Avrupalı alıcıların tedarik planlamasında Türkiye’yi öne çıkarabilir. Coğrafi yakınlık ve kısa teslim süreleri de eklendiğinde, Asya menşeli malın bırakacağı boşluğun bir kısmının Türk üreticilere kayması mümkün görünüyor. Ancak bu payın ne kadar büyük olacağı, Temmuz 2026’dan bu yana uygulanan yeni AB çelik korunma rejimindeki ülke kotalarına ve 2026 başında devreye giren CBAM maliyetlerine bağlı.

İkinci önemli nokta, geriye dönük tahsilatın reddedilmiş olması. Aralık 2025’ten bu yana kayda alınan sevkiyatlar için ek bir vergi riski kalmadığından, ihracatçıların önceki dönem sözleşmelerinde belirsizlik ortadan kalkıyor. Buna karşılık Kasım ortasından itibaren yapılacak sevkiyatlarda vergi fiyata yansıyacağı için, bazı alıcıların siparişlerini yürürlük tarihinden önceye çekmeye çalışması ve kasım başında kısa süreli bir talep canlanması yaşanması beklenebilir.

Son olarak bu karar, Türk üreticilerin AB ticaret savunma süreçlerine aktif katılımının sonuç verebildiğini gösteriyor. Hesaplama yöntemine yönelik teknik itirazların, özellikle yüksek enflasyon ortamında maliyet verilerinin nasıl ele alındığı konusunda kabul görmesi, ilerideki soruşturmalar için de önemli bir emsal niteliği taşıyabilir.

Sektörel Etkiler

• Soğuk haddelenmiş ve galvaniz sac: AB’ye ihracat kanalının görece açık kalması, Türk yassı üreticilerinin iç piyasaya yönlendireceği fazla malı sınırlayabilir. Bu da yurt içinde soğuk sac ve kaplamalı sac fiyatlarının sert bir düşüş yaşamasını engelleyen bir unsur olarak değerlendirilebilir.
• Sıcak haddelenmiş sac (HRC): Soğuk haddeleme tesislerinin ihracat siparişlerini sürdürmesi, yurt içinde HRC’ye olan girdi talebini destekler; bu da sac ve rulo fiyatlarında taban oluşmasına katkı sağlayabilir.
• Boru ve profil: Soğuk sac kökenli ince cidarlı boru, kutu profil ve hafif yapı elemanı üreticileri için hammadde fiyatlarının istikrarlı seyretmesi, maliyet planlamasını kolaylaştırır. Alıcıların kasım ortasına kadar fiyat hareketlerini yakından izlemesi faydalı olacaktır.
• İnşaat demiri ve yapısal çelik: Karar doğrudan uzun ürünleri kapsamıyor; ancak entegre üreticilerin yassı tarafta ihracat gelirini koruması, genel bilanço sağlığını ve iç piyasadaki fiyat disiplinini dolaylı yoldan destekleyebilir.
• İhracatçılar ve tüccarlar: Vergi oranı firma bazında belirlendiği için, AB’ye mal tedarik eden tüccarların hangi üreticinin malını sattığına dikkat etmesi gerekiyor. Soruşturmaya katılmayan firmalara %7,8’lik en yüksek Türk oranı uygulanacak.

Sonuç

Avrupa Komisyonu’nun revize bildirimi, Türk soğuk sac ihracatçıları için bir yıldır süren belirsizliğin görece olumlu bir noktaya evrildiğini gösteriyor. Oranlar düşmüş olsa da süreç tamamlanmış değil; nihai tüzük yayımlanana kadar rakamların yeniden değişme ihtimali bulunuyor.

Türk alıcı ve sanayici açısından asıl izlenmesi gereken, Kasım ortasındaki yayımın ardından AB’ye yönelik soğuk sac akışının nasıl şekilleneceği ve bunun yurt içi yassı ürün fiyatlarına yansıması olacak. Önümüzdeki haftalarda sac, boru ve profil alımlarında fiyat ve teslim tarihlerini bu takvime göre planlamak makul bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.

Kaynaklar

• EUROMETAL — AB, Türk soğuk haddelenmiş yassı çelikte antidamping oranlarını düşürdü
• SteelOrbis — Revize oranlar ve nihai tüzük takvimi
• GMK Center — AB, Türk soğuk haddelenmiş çeliğine yönelik vergileri revize etti
• SteelOrbis — Ağustos 2026 genel bildirimi: beş ülke için önerilen kesin vergiler
• EUROMETAL — Beş ülkeye yönelik firma bazlı oranlar ve geriye dönük tahsilat kararı

Editör Notu: Bu içerik, birden fazla güvenilir ulusal ve uluslararası kaynağın karşılaştırmalı analizi sonucunda hazırlanmış özgün bir sektörel değerlendirme olup yalnızca bilgilendirme amacı taşımaktadır.