Ağustos 2026 Çelik İhracatı %12,2 Arttı: 1,5 Milyar Dolar

Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM) eylül ayı başında açıkladığı Ağustos 2026 verileri, yılın ilk yedi ayında neredeyse yatay seyreden çelik ihracatı için beklenmedik bir hızlanmaya işaret etti. Sektör, ay boyunca 1,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirerek geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,2 büyüdü.

Aynı veri setinde "demir ve demir dışı metaller" başlığı altında raporlanan grup ise yüzde 19,3'lük artışla ayın en hızlı büyüyen ikinci sektörü oldu. İki kalemin birlikte okunması, metal zincirinin tamamında ağustos ayına özgü bir toparlanma yaşandığını gösteriyor.

Giriş

2026'nın ilk yarısı Türk çelik sektörü için zorlu geçti. Yılın ilk beş ayında ihracat miktar bazında yaklaşık yüzde 3 gerilerken, ihracat geliri de düşüş kaydetmişti. Ocak-Temmuz döneminde ise Çelik İhracatçıları Birliği verilerine göre artış yüzde 1,6 ile sınırlı kalmıştı. Kısacası sektör, aylardır "yerinde sayma" olarak tarif edilebilecek bir seyir izliyordu.

Ağustos verisi bu tabloyu kırdı. Üstelik bunu, Avrupa Birliği'nin 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe soktuğu yeni ve çok daha sert korunma rejiminin ilk tam etkisinin hissedildiği bir ayda başardı. Bu nedenle rakamın kendisi kadar, arkasındaki dinamikler de önem taşıyor.

Gelişme

TİM'in sektörel dağılımına göre ağustos ayında ihracat sıralamasının ilk sıralarında otomotiv 2,8 milyar dolar, kimyevi maddeler 2,7 milyar dolar, elektrik-elektronik 1,7 milyar dolar ve mücevher yaklaşık 1,64 milyar dolarla yer aldı. Çelik sektörü 1,5 milyar dolarla bu sıralamanın hemen ardından geldi.

Büyüme oranları açısından tablo farklı bir hikâye anlatıyor. Ağustosta ihracatını en çok artıran sektörler sıralamasında mücevher yüzde 174,7'lik olağandışı sıçramasıyla ilk sırada yer alırken, demir ve demir dışı metaller yüzde 19,3 ile ikinci, elektrik-elektronik yüzde 15,9 ile üçüncü oldu. Çelik sektörünün yüzde 12,2'lik artışı da bu grubun hemen arkasında konumlandı. Buna karşılık otomotivin büyümesi yüzde 2,3'te kalırken, savunma ve havacılık yüzde 38,7 gerileyerek 511,4 milyon dolara indi.

Burada teknik ama önemli bir ayrım var: TİM sınıflandırmasında "çelik" ile "demir ve demir dışı metaller" iki ayrı sektör başlığıdır. Birincisi ağırlıklı olarak yassı ve uzun mamul ile boru-profil gibi çelik ürünleri kapsarken, ikincisi alüminyum, bakır ve çinko gibi demir dışı metallerle birlikte döküm ve metal eşya kalemlerini içerir. Dolayısıyla iki oranı toplayarak "sektör yüzde 31 büyüdü" sonucuna varmak yanlış olur; ancak her iki başlığın aynı anda çift haneli büyümesi, metal ihracatındaki toparlanmanın tek bir ürün grubuna sıkışmadığını gösterir.

Genel dış ticaret çerçevesi

Çelik ihracatındaki artış, rekor kıran bir genel ihracat performansının içine yerleşiyor. Ağustos ayında Türkiye'nin toplam ihracatı yüzde 8,1 artışla 23,5 milyar dolara ulaşarak ağustos aylarının en yükseği oldu. Son 12 aylık ihracat 280,3 milyar dolara, ocak-ağustos dönemi ihracatı ise 185 milyar dolara çıktı.

Ancak ithalat cephesi daha hızlı büyüdü. Resmî dış ticaret verilerine göre ağustos ithalatı yüzde 10,5 artışla 28,7 milyar dolara yükseldi ve dış ticaret açığı yüzde 22,3 genişleyerek 5,2 milyar dolara ulaştı. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 81,8'e geriledi; enerji hariç tutulduğunda bu oran yüzde 98,8 seviyesinde hesaplanıyor.

Çelik açısından dikkat çekici bir başka veri de ara malı ihracatının yüzde 19,7 artışla 13,2 milyar dolara çıkması. Çelik ürünlerinin büyük bölümü ara malı kategorisinde sınıflandırıldığı için bu kalemdeki güçlü büyüme, ağustos performansının tesadüfi olmadığına dair destekleyici bir sinyal veriyor.

Piyasa tarafında ne oldu?

Ağustos sonu ve eylül başında piyasa göstergeleri de yukarı yönlüydü. Sektör yayınlarının aktardığına göre Türk üreticilerin yurt içi satış fiyatları ağustosta temmuza kıyasla yaklaşık yüzde 2 arttı; kütük, inşaat demiri ve filmaşin fiyatlarında ağustos sonundan eylül başına uzanan bir yükseliş eğilimi gözlendi. İthal hurda maliyetlerinin yüksek seyretmesi, özellikle Ege bölgesinde filmaşin fiyatlarını yukarı taşıyan başlıca etken olarak öne çıktı.

Avrupa tarafında ArcelorMittal'in 1 Eylül 2026 itibarıyla uzun ürün fiyatlarını ton başına 20 euro yukarı çektiği bildirildi. ABD'de ise NYMEX'te işlem gören Orta Batı sıcak rulo sac kontratı 4 Eylül itibarıyla ton başına yaklaşık 1.230 dolar seviyesindeydi; bu, bir ay öncesine göre yaklaşık yüzde 3, bir yıl öncesine göre ise yüzde 50'nin üzerinde bir artışa karşılık geliyor. Türkiye'nin yaklaşık 650 dolar bandındaki HRC seviyeleriyle karşılaştırıldığında, küresel fiyat ayrışmasının ağustos-eylül döneminde de sürdüğü görülüyor.

Uzman Yorumu — Gelişmenin sektör üzerindeki olası etkileri

Ağustos rakamını değerlendirirken üç noktayı ayırmak gerekiyor.

Birincisi, baz etkisi. 2025 ağustosu, Türk çelik ihracatı için zayıf bir aydı. Bu yılki yüzde 12,2'lik artışın bir bölümü, karşılaştırma tabanının düşüklüğünden kaynaklanıyor olabilir. Tek aylık bir veriyi trend ilan etmek için erken; eylül ve ekim verileri, artışın kalıcı olup olmadığını gösterecek.

İkincisi, pazar kayması. Avrupa Birliği'nin 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren yeni çelik rejimi, gümrüksüz kota hacimlerini önemli ölçüde daraltıp kota dışı vergiyi yüzde 50'ye çıkardı. Bu koşullar altında AB'ye satışın ekonomisi bozulurken, ihracatçıların Kuzey Afrika, Körfez, Balkanlar ve yakın coğrafyaya yönelmesi bekleniyordu. Ağustos artışının ne kadarının bu yönelimden, ne kadarının AB'ye kota içi hızlı sevkiyattan geldiği, ülke bazlı veriler yayımlandığında netleşecek.

Üçüncüsü, değer mi hacim mi? Dolar bazlı ihracat değerindeki artış, tek başına daha fazla ton sevk edildiği anlamına gelmez. Ağustos-eylül döneminde uzun ürün ve kütük fiyatlarında görülen yükseliş, aynı hacmin daha yüksek değerle kaydedilmesine yol açmış olabilir. Sağlıklı yorum için Çelik İhracatçıları Birliği'nin miktar bazlı ağustos verisini beklemek gerekiyor.

Piyasa değerlendirmelerine göre, çelik ihracatındaki toparlanmanın sürdürülebilir olması iki koşula bağlı: hurda maliyetlerinin mevcut bandı aşmaması ve AB dışı pazarlarda fiyat rekabetinin korunması. Bu iki değişkenden biri bozulduğunda, ağustosta yakalanan ivmenin hızla geri verilmesi mümkün.

Sektörel Etkiler

Uzun ürün ve inşaat demiri: Yurt içi fiyatların ağustosta yaklaşık yüzde 2 artması ve eylül başında yükselişin sürmesi, stok maliyetleri açısından alıcıyı erken pozisyon almaya yöneltiyor. İhracattaki canlanma, iç piyasada arz sıkışıklığı yaratarak fiyat desteği sağlayabilir.
Kütük ve yarı mamul: Ağustosta kütük sevkiyatlarında rekor kıran üreticiler olduğu bildirildi. Yarı mamulde talep canlılığı, uzun ürün tarafındaki maliyet tabanını yukarı taşıyan bir unsur.
Yassı ürün / HRC ve sac: Türkiye'nin HRC fiyatları küresel ortalamaların belirgin altında kalmayı sürdürüyor. Bu, ihracatta rekabet avantajı sağlarken yurt içi üreticinin marjını baskılıyor. AB'nin Türk sıcak sacına yönelik anti-damping incelemesi ve yeni kota rejimi, yassı tarafını uzun ürüne kıyasla daha kırılgan tutuyor.
Hurda tedariki: İthal hurda maliyetlerinin yüksek seyri, elektrik ark ocaklı üretimin ana maliyet kalemi olarak öne çıkıyor. Hurdadaki her yukarı hareket, kütük ve inşaat demiri fiyatlarına birkaç hafta gecikmeyle yansıyor.
Boru ve profil: ABD'nin Section 232 kapsamını çelik içerikli türev ürünlere doğru genişletme süreci devam ediyor. Boru-profil ihracatçıları için ürün kapsamı takibi, fiyat takibinden daha kritik hale geldi.
İnşaat, otomotiv ve beyaz eşya: Otomotiv ihracatının ağustosta yalnızca yüzde 2,3 büyümesi, yassı çelik talebinin bu kanaldan güçlü bir destek almadığını gösteriyor. Buna karşılık ara malı ihracatındaki yüzde 19,7'lik artış, metal işleme ve makine zincirinden gelen talebin canlı kaldığına işaret ediyor.
Dış ticaret dengesi: İthalatın ihracattan hızlı büyümesi ve açığın yüzde 22,3 genişlemesi, Türkiye'nin net çelik ithalatçısı konumunu değiştirmiyor. Yurt içi üreticinin ithalat baskısı gündemi, ihracattaki iyileşmeye rağmen masada kalmaya devam ediyor.

Sonuç

Ağustos 2026, Türk çelik ihracatı için 2026'nın en güçlü aylarından biri oldu. Yüzde 12,2'lik artış, yılın ilk yedi ayındaki yüzde 1,6'lık cılız büyümeyle karşılaştırıldığında anlamlı bir kırılma sinyali veriyor. Demir ve demir dışı metallerdeki yüzde 19,3'lük artış da bu sinyali güçlendiriyor.

Ne var ki tek aylık veri, AB'nin yeni korunma rejiminin tam etkisinin henüz sindirilmediği bir dönemde ölçüldü. Baz etkisi, fiyat artışlarının değer üzerindeki katkısı ve pazar kompozisyonundaki değişim ayrıştırılmadan kalıcı bir toparlanmadan söz etmek erken olur. Sektör açısından takip edilmesi gereken sıradaki eşikler, Çelik İhracatçıları Birliği'nin miktar bazlı ağustos verisi, AB'nin 1 Ekim'de başlayacak "eritme ve döküm" menşe kuralı uygulaması ve ithal hurda fiyatlarının eylül seyri olacak.

Kaynaklar

Editör Notu: Bu içerik, birden fazla güvenilir ulusal ve uluslararası kaynağın karşılaştırmalı analizi sonucunda hazırlanmış özgün bir sektörel değerlendirme olup yalnızca bilgilendirme amacı taşımaktadır.

Çelik İhracatı Ağustos'ta %12,2 Arttı: 1,5 Milyar Dolarla Yılın Durgunluğu Kırıldı